Cirkel van suiker in het zand

Onlangs werd op een van de fincas in Tucurú een mayaceremonie gehouden, om de problemen en onenigheid in het dorp tussen de mensen (en vooral de vrouwen) op te lossen. Deze finca bestaat namelijk uit verschillende groepen: een groep die altijd op de fincas gewoond heeft, maar ook groepen van andere fincas en zelfs uit andere provincies. Deze mensen zijn door CONIC, een boerenorganisatie, naar de finca gehaald tijdens de strijd om het eigendom van de finca, nadat de oorspronkelijke eigenaar vertrokken was. Een mayaceremonie zou kunnen helpen de mensen meer te verenigen, en Solidaridad hielp daarom de ceremonie mogelijk te maken.
De bedoeling was de ceremonie te houden om middernacht, omdat dat het moment is dat de ene nahual (betekenis die een dag volgens de mayas heeft) overgaat in de andere, en deze twee nahuales het meest geschikt waren voor het doel van deze ceremonie. Wij waren al op tijd aanwezig, en nadat we geholpen hadden alle benodigdheden klaar te maken, de befaamde kippensoep hadden gegeten die de vrouwen in enorme hoeveelheden bereid hadden, en zoals gewoonlijk gewacht hadden tot het hele dorp - inclusief kleine kinderen - eindelijk aanwezig was, begon de uitleg van de ceremonie dan om 22uur 's avonds. De daadwerkelijke ceremonie begon om ongeveer 23uur 's nachts en werd maar door een select gezelschap bijgewoond.
Eerst werd een cirkel van suiker in het zand gemaakt, waar vervolgens allerlei dingen in geofferd werden: verschillende soorten wierook, een enorme hoeveelheid kaarsen in verschillende kleuren en formaten, cacao, koffie, sterke drank, limoenen en een kip die ter plekke geofferd werd. Daarna werden verschillende gebeden opgezegd en werden alle kaarsen aangestoken zodat het een flink vuur werd. De vlammen vertellen namelijk wat de ceremonie voor resultaat heeft. Vervolgens was het wachten tot het vuur uitging. Hierbij kwam het op uithoudingsvermogen aan...
Om half 3 's nachts begon het te stortregenen en zijn we met een stel, drijfnat, naar binnen gegaan. Het vuur werd intussen gewoon weer aangestoken, want het moet op natuurlijke wijze uitgaan. Dat was dus wachten geblazen, tot half 5 's nachts welteverstaan! Intussen werd binnen op de marimba gespeeld, terwijl de meeste kinderen uitgeteld lagen te slapen en sommige volwassenen hun ogen ook niet open konden houden. Om half 5 was het vuur dan eindelijk uit en konden we naar huis. maar niet nadat we nogmaals een kop kippensoep gegeten hadden, verplichte kost na afloop van een ceremonie. Helaas hebben we geen uitleg over de uitkomst van de ceremonie te horen gekregen. Maar afgezien van het lange wachten en de vermoeidheid was het heel bijzonder om bij zo'n ceremonie aanwezig te zijn! De mensen zelf hechten er erg veel waarde aan, en dat het vuur zo lang brandde was volgens hen een goed teken! Laten we het hopen...
Sanne Weber zit sinds april 2009 een jaar lang voor Solidaridad in Guatemala. Daar onderzoekt ze het werk van Solidaridad om de positie van vrouwen binnen koffiecoöperaties te verbeteren. Wat werkt goed en wat minder? Ze bezoekt verschillende koffiecoöperaties om een vergelijking te maken en ontwikkelt een methode om de resultaten van het genderprogramma te systematiseren.
Op deze plek doet ze verslag van haar belevenissen, de situatie van de vrouwen en de voortgang van het onderzoek. 


