Palmolie kans voor Javaanse rijstboeren

Solidaridad is in Indonesië gestart met het opbouwen van een netwerk van kleine palmolieproducenten. Daarmee krijgt fair trade concreet handen en voeten in de immense palmolie sector.

Binnen Indonesië worden veel mensen met overheidssteun verplaatst van het overvolle Java naar andere delen van het land, waar ze een stukje land krijgen aangeboden. Maar de Javaanse rijstboeren kunnen niets met de aangeboden grond die ongeschikt is voor rijstteelt. Palmolie is voor hen een interessant alternatief.

Steun bij investering

Palmolie kan commercieel interessant zijn, ook op weinig vruchtbare gronden en zeker als er geen alternatieve teelt mogelijk is. Behalve de migranten van Java krijgen ook veel kleine boeren van Sumatra en Kalimantan een klein perceel palmolie aangeboden. Dat is een wettelijke verplichting voor grootschalige plantages waar de lokale bevolking van zou moeten profiteren. Maar de aanloopperiode van vier jaar zonder oogst, vergt investeringen die de meeste kleine boeren niet kunnen opbrengen.

Kans op beter bestaan

Belangrijk onderdeel van de producentenondersteuning is daarom het aanbieden van (micro) krediet. Daarnaast worden boeren getraind in duurzaam bodembeheer, gewasteelt en ziektebestrijding. Ook wordt een organisatie opgebouwd, naar Indonesisch model, die het beheer en de productie op langere termijn in goede banen kan leiden.

Samenwerking met WNF en RSPO 

Solidaridad werkt aan een concreet plan voor samenwerking met vijfduizend boeren met ieder twee hectare land. Zo krijgen niet alleen grote producenten toegang tot de markt voor duurzame palmolie maar ook kleine. Solidaridad werkt bij de producentenondersteuning nauw samen met het Wereld Natuur fonds en de wereldwijde ronde tafel voor duurzame palmolie, de RSPO.

Belangrijkste plantaardige exportolie 

Palmolie is de belangrijkste plantaardige exportolie ter wereld met een productieareaal van 14 miljoen hectare en een jaarproductie van 40 miljoen ton ruwe palmolie per jaar. Indonesië en Maleisië zijn wereldwijd veruit de grootste producenten. De laatste decennia zijn het vooral grootschalige plantages die het areaal oliepalmen enorm hebben uitgebreid, vaak ten koste van oerbossen.

Palmolie als biobrandstof 

Palmolie wordt veel gebruikt in levensmiddelen en lichaamsverzorgende producten. Sinds een aantal jaar wordt palmolie ook gebruikt als biobrandstof voor bijmenging in diesel en ter vervanging van olie en gas in elektriciteitscentrales. Palmolie is een van de weinige biobrandstoffen die een bijdrage zou kunnen leveren aan het beperken van uitstoot van CO2. Mits de productie duurzaam is.

Productie moet duurzaam

En daar wringt de schoen, want veel productie vindt nu nog plaats ten koste van mens en milieu. Oerbossen worden gekapt waardoor de biodiversiteit afneemt en de teelt op veengronden zorgt voor de uitstoot van veel broeikasgassen. Ook is er sprake van armoede onder plantagewerkers en kleine boeren, slechte leef- en arbeidsomstandigheden, bodemdegredatie en milieuvervuiling door onder andere pesticiden en afval.