Minder boskap door sojateelt

Utrecht, 29 mei 2009 - Voor sojateelt mag geen oerbos meer gekapt worden. Ook andere waardevolle natuurgebieden mogen niet meer worden aangetast. Daarover zijn belangrijke spelers in de sojasector het gisteren in Brazilië eens geworden.

Het is voor het eerst in de geschiedenis dat producenten, handelaren, bedrijven en maatschappelijke organisaties in de sojasector tot gezamenlijke, wereldwijde afspraken komen over het terugdringen van de negatieve effecten van sojateelt. Solidaridad, IDH en het Wereldnatuurfonds zijn opgelucht.

Op 28 mei 2009 stemden belangrijke vertegenwoordigers uit de sojasector, verenigd in de Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja (RTRS), in Campinas, Brazilië over criteria en gedragscodes voor de productie van soja. Tot op het laatste moment was niet duidelijk of er een akkoord bereikt zou worden. Met de aanvaarding van de standaard en de gedragscode heeft de RTRS een belangrijke eerste stap gezet om de negatieve effecten voor mens en natuur van de snel groeiende sojateelt in te dammen.

De drie organisaties beschouwen het akkoord als een mijlpaal. Toch is er nog een lange weg te gaan. Allereerst zijn de criteria die nu zijn afgesproken minimumeisen. Daarnaast zal in de praktijk nog moeten blijken of de industrie en de retailers bereid zijn om grote hoeveelheden betere soja tegen een goede prijs te gaan afnemen. Die goede prijs is nodig om boeren te compenseren voor hun extra inspanningen voor het produceren van betere soja.

De belangrijke elementen uit de standaard en gedragscode zijn:

• Bescherming van belangrijke ecosystemen (waardevolle bossen, savannes en wetlands);
• Bescherming en herstel van oeverbossen;
• Arbeidsomstandigheden worden conform het internationaal arbeidsrecht;
• Uitbannen van slavernij en kinderarbeid;
• Respect voor landrechten;
• Mechanisme instellen om klachten van lokale en inheemse gemeenschappen te adresseren;
• Terugdringen van uitstoot van broeikasgassen;
• Bescherming van bodem- en waterkwaliteit;
• Ontwikkelen van financiële compensatie voor boeren (Payments for Environmental Services);
• Implementeren van integrale gewasbeheer ter minimalisering van kunstmestgebruik
• Uitbannen van de twaalf schadelijkste pesticiden binnen 3 jaar (Dirty dozen);
• Maatregelen om te zorgen dat GM soja en conventionele en biologische soja naast elkaar kunnen bestaan;
• Leden verplichten zich ieder jaar méér RTRS soja te produceren, verwerken of te kopen en rapporteren daarover jaarlijks aan RTRS;

De standaard is 1 jaar geldig. Solidaridad en haar partners in Azië en Zuid Amerika zullen toetsen of de opgestelde criteria praktisch uitvoerbaar zijn. Op basis van die uitkomsten zal de standaard in 2010 worden aangepast en verfijnd naar land en locatie, samen met plaatselijke belanghebbenden.

Op de afsluitende bijeenkomst van de RTRS vandaag in Campinas is Jeroen Douglas van Solidaridad verkozen tot President of the Executive Board of the RTRS. WNF behoud zijn zetel in het dagelijks bestuur.

ACHTERGROND

De RTRS werkt sinds 2006 aan criteria voor betere soja. Solidaridad en WNF zijn actief betrokken bij dit proces. Aan de RTRS nemen naast - meest Zuid-Amerikaanse - sojaproducten, -handelaren en verwerkers, ook Nederlandse bedrijven deel waaronder Ahold, Campina en Unilever.

De RTRS is in sommige kringen omstreden omdat producenten, handelaren en verwerkers van genetisch gemodificeerde soja ook aan tafel zitten. Daarnaast zag het er lange tijd naar uit dat een paragraaf over ontbossing de RTRS criteria niet zou halen.

De nu aangenomen criteria voorzien in het terugdringen van ontbossing. Ook wordt het mogelijk GM en conventionele en biologische teelt van soja apart van elkaar te laten bestaan. De drie organisaties benadrukken dat de criteria en gedragscodes een eerste stap zijn op weg naar meer duurzaamheid in de sojasector.