Jaarverslag 2023

Solidaridad Europa genereert steun om wereldwijde waardeketens te verduurzamen, met focus op het verbeteren van levensomstandigheden van boeren, mijnwerkers en arbeiders in landen buiten Europa. Nauwe samenwerking met verschillende stakeholders, waaronder donoren en bedrijven, kennisinstituten en maatschappelijke organisaties, is cruciaal in ons werk. Met onze kantoren in Nederland en Duitsland blijven we in gesprek met Europese partners en verkennen we de mogelijkheden om samen een duurzame en inclusieve impact te creëren.

2023 was wereldwijd een turbulent jaar dat getekend werd door groeiende sociaal-politieke verdeeldheid. In Europa zagen we dit bijvoorbeeld terug in demonstraties van boeren en klimaatactivisten. Burgers maken zich zorgen over hun sociale en economische welzijn, nu en in de toekomst. Het aanpakken van wereldwijde uitdagingen als deze vraagt om partnerschappen en samenwerking, wat een essentieel onderdeel is van het werk van Solidaridad. Stakeholders in Europa hebben een goede positie om positieve veranderingen teweeg te brengen en moeten hier hun verantwoordelijkheid in nemen.

Enkele hoogtepunten van Solidaridad Europa in 2023:

  • De Europese Unie heeft twee wetten aangenomen om ervoor te zorgen dat producten die op de Europese markt komen op duurzame wijze worden geproduceerd;
  • 54 bedrijven waarmee Solidaridad samenwerkt, verbeterden hun duurzaamheidsbeleid en -praktijken;
  • 263.000 burgers werden gemobiliseerd om te pleiten voor een duurzame, eerlijke economie;
  • Grote en kleine donoren schonken samen ruim 36 miljoen euro voor het werk van Solidaridad.
Mars voor Klimaat en Rechtvaardigheid in Amsterdam in november 2023 met medewerkers van Solidaridad Europa, een intiatief van de Klimaatcrisis Coalitie.

Inclusiviteit voor kleine boeren bevorderen

Ons Policy Influencing team pleit voor internationale wet- en regelgeving voor toeleveringsketens in Europa, met een positief effect op kleine boeren, arbeiders, mijnwerkers en het milieu.

In 2023 was ons werk in Brussel vooral gericht op de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) en de Deforestation Regulation (EUDR). We werken hierin samen met partners als Fair Trade Advocacy Office, Fairtrade International, Fern, Rainforest Alliance, Fairfood en Tropenbos International. Samen hielden we bijeenkomsten met beleidsmakers, ontwikkelden we position papers, formuleerden we aanbevelingen en amendementen en genereerden we media-aandacht.

De Europese Unie zette in 2023 belangrijke stappen in het proces van het aannemen van deze wetgeving. Een aantal van onze aanbevelingen over inclusiviteit voor kleine boeren werd door hen overgenomen. Hierdoor verschoof onze focus gedeeltelijk van het pleiten voor invoering en verbetering naar het pleiten voor begeleidende maatregelen en een uitvoering met positief effect op kleine boeren, arbeiders en mijnwerkers, en het bevorderen van partnerschappen met producerende landen.

Samenwerken met bedrijven voor inclusieve en duurzame toeleveringsketens

Het Corporate Engagement & Partnerships team streeft naar het opbouwen en onderhouden van impactvolle partnerschappen, om samen met de private sector te werken aan onze missie van inclusieve en duurzame toeleveringsketens. Dit jaar werkten we met 54 zakelijke partners aan het implementeren van duurzaam beleid, duurzame praktijken en inclusieve bedrijfsmodellen in Europa, Azië, Latijns-Amerika en Afrika. Dit omvatte partners in inkoop, toelevering van grondstoffen, financiële diensten en marktspelers in wereldwijde toeleveringsketens.

In 2023 boekten we aanzienlijke vooruitgang met 34 zakelijke partners om inkoop- en handelspraktijken te verbeteren en verbindingen met de markt te versterken. We handhaafden niet alleen de uitvoering van 32 lopende projecten, maar startten ook zeven nieuwe samenwerkingen met de Albert Heijn Foundation, Oikocredit, BASF, COOP, Dugros, Puratos en de Louis Dreyfus Company (LDC).

Verder werkten we onder meer samen met 15 zakelijke partners om strategieën te ontwikkelen voor de toegankelijkheid van technologie en diensten voor producenten, vierden we het 10-jarig jubileum van ons partnerschap met Henkel, en bundelden we de krachten met Rabobank om de ontwikkeling van een investeringsfonds voor boslandbouw voor kleine boeren te ondersteunen.

Zichtbaarheid en actie voor positieve impact

Het Communicatie- & Campagneteam van Solidaridad streeft ernaar om gedragsverandering teweeg te brengen bij burgers, bedrijven en overheden. Het positioneert Solidaridad als een geloofwaardige samenwerkingspartner en zorgt voor consistente en krachtige communicatie. In 2023 hebben we gezorgd voor een potentieel bereik van 2,85 miljard mensen wereldwijd en zijn meer dan 263.000 Europese burgers gemobiliseerd om actie te ondernemen. Onze inspanningen hebben ook bijgedragen aan €3,2 miljoen aan fondsen.

In 2023 voerden we onze eerste campagne in Duitsland, voortbouwend op onze campagne uit 2022 ter ondersteuning van het European Citizens’ Initiative Good Clothes Fair Pay. Hiermee ondersteunden we de lobby voor EU-wetgeving voor eerlijke lonen in de kledingindustrie. Samen met andere maatschappelijke organisaties in Europa streefden we naar het verzamelen van één miljoen handtekeningen van EU-burgers. Solidaridad droeg in totaal 21.500 handtekeningen bij (bovenop de 5.100 in 2022).

Een van onze belangrijkste campagnes in 2023, Superlijst Sociaal, was gericht op het mobiliseren van Nederlandse supermarkten. Het was een samenwerking met het Corporate Engagement team, onze onderzoekspartner Question Mark en co-campagnepartner Oxfam Novib. Superlijst Sociaal onderzocht Nederlandse supermarkten in de context van mensenrechten, waaronder benchmarks voor transparantie, betaling van boeren en arbeiders en gendergelijkheid. Het onderzoek toonde aan dat Nederlandse supermarkten onvoldoende actie ondernemen op deze gebieden.

Het Klimmen tegen Klimaatarmoede evenement in november 2023 (foto door Irina Raiu).

We hebben ons begunstigdencontract met de Nederlandse Nationale Postcode Loterij verlengd, wat zorgt voor een inkomstenstroom van 1,35 miljoen euro per jaar voor de komende vijf jaar. Bovendien hebben we meer dan 1,3 miljoen euro verzameld van het Nederlandse publiek, waaronder particulieren, geloofsorganisaties, bedrijven en familiefondsen. Samen met de 1,9 miljoen euro die we hebben verzameld voor het Droomfonds project, hebben we dit jaar een totaalbedrag van 3,2 miljoen euro opgehaald.

Om een jonger publiek te betrekken via frisse en innovatieve fondsenwervingsconcepten, organiseerden we in november 2023 het ‘Klimmen tegen Klimaatarmoede’ evenement. Hierbij activeerden we meer dan 35.000 mensen en verzamelden we meer dan 25.000 euro aan donaties.

Inkomsten groeien en diversificeren

Het doel van het Donor Relations-team is om de inkomsten van Solidaridad te laten groeien en diversifiëren, en betrouwbare relaties op te bouwen en te onderhouden met de donorgemeenschap. Het team haalt geld op bij Europese donoren om de uitvoering van ons Multi Annual Strategic Plan (MASP) mogelijk te maken en om de inkomsten van het netwerk te vergroten. Bovendien beheren ze bestaande programma’s en projecten volgens de hoogste normen.

De resultaten in 2023 waren positief, hoewel we ook te maken kregen met tegenslagen en uitdagingen. We hebben onze samenwerking met de Nederlandse overheid voor NI-SCOPS (National Initiatives of Sustainable & Climate Smart Oil Palm Smallholders) voor nog eens vijf jaar vernieuwd, en hebben ervoor gezorgd dat de Britse regering zich als donor bij het programma voegde, wat de helft van het programmabudget van 23 miljoen euro opleverde. Dit stelde ons niet alleen in staat om onze interventies op te schalen, maar droeg ook bij aan onze eigen inkomstendiversificatie. Daarnaast hebben we contracten getekend met de EU-delegatie in India voor een nieuw project over regeneratieve landbouw, een nieuwe samenwerking veiliggesteld met de Duitse Postcode Loterij voor een koffiecampagne in Duitsland, en een succesvolle aanvraag gedaan bij de Danida Green Business Partnerships.

2023 was het beginjaar van ons nieuwe programma Pathways to Prosperity, mogelijk gemaakt door financiering van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Met dit programma werken we aan levensvatbare en veerkrachtige productie en inclusieve dienstverlening die is afgestemd op de behoeften van producenten, en streven we ernaar om marktspelers te laten overgaan op inclusieve handel, duurzame inkoop en eerlijke prijsstelling.

Verder hebben we ons driejarige programma voor voedselzekerheid in negen Afrikaanse landen (Acting Now) gelanceerd, en voerden we een tussentijdse evaluatie uit van ons RECLAIM Sustainability!-programma. We bleven verschillende publiek-private partnerschappen (PPPs) volgens de hoogste normen beheren.

Steeds effectiever door continue te leren

Het team Knowledge Management & Learning speelt een belangrijke adviserende en faciliterende rol bij de ontwikkeling en implementatie van kwalitatieve plannings-, monitoring-, evaluatie- en leerprocessen binnen de organisatie. Het team streeft ernaar bewijs te verzamelen van onze effectiviteit en te zorgen voor een continue verbetering van onze programma’s en de organisatie.

In 2023 waren we verantwoordelijk voor de wereldwijde coördinatie (PMEL) van zes programma’s: RECLAIM Sustainability!, Pathways to Prosperity, Acting Now, NI-SCOPS, Climate Heroes en Practice for Change. Binnen deze programma’s hebben we monitoringkaders ontwikkeld, de ontwikkeling van aanvangs- en basisrapporten geleid, externe evaluaties beheerd en gezorgd voor kwalitatieve planning en rapportage. Daarnaast ondersteunden we het Policy Influencing team bij het oogsten en onderbouwen van de resultaten van ons beleidsbeïnvloedingswerk in Europa, en adviseerden we het Corporate Engagement team over het monitoren van uitkomsten in onze zakelijke partnerschappen (bijv. Henkel, Albert Heijn Foundation en Pathways to Prosperity). Dit resulteerde in op bewijs gebaseerde verantwoordingsrapporten en leermomenten voor projectaanpassing.

Tot slot gaf het team advies tijdens de ontwikkeling van nieuwe projecten en onderzoeksvoorstellen, en besloot het een leidraad te ontwikkelen voor het ontwerpen en implementeren van kwalitatieve PMEL-processen.

Nieuwe collega’s

In 2023 verwelkomde Solidaridad 10 nieuwe collega’s van verschillende nationaliteiten, wat heeft bijgedragen aan onze diversiteit. Het doel van ons diversiteitsbeleid is dat het personeel van Solidaridad zoveel mogelijk een afspiegeling vormt van de Europese bevolking. We zijn blij om te zien dat de nieuwe medewerkers goed in hun teams passen en kijken ernaar uit om hen te zien groeien en bloeien in onze organisatie.

Tabel met cijfers over medewerkers van Solidaridad per land en gender
De werknemersverdeling van Solidaridad Europa, weergegeven per land en gender

Solidaridad heeft een eigen salarisstructuur, die gebaseerd is op functiebeschrijvingen. Per functie worden de taken en verantwoordelijkheden beschreven. Het salarisbeleid van Solidaridad volgt dat van de Nederlandse Rijksoverheid.

In 2022 zijn geen schendingen van de integriteitsregels gemeld. Uit de personeelsenquête bleek dat 82% van het personeel het gevoel heeft dat zij hun zorgen kunnen uiten en 84% een inbreuk op de integriteit zal melden. Dit wijst erop dat het personeel zich veilig voelt. Er wordt doorlopend gewerkt om dat gevoel te behouden.

Financiële resultaten 2023

De totale inkomsten in 2023 bedroegen 36.002.032 euro; een daling van 2.054.726 euro in vergelijking met 2022. Inkomsten uit subsidies stegen met 3.958.124 euro ten opzichte van 2022 en lagen 278.092 euro boven het begrote bedrag. De stijging is voornamelijk te danken aan een nieuwe subsidie van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken (Pathways to Prosperity). Inkomsten uit andere fondsenwerving daalden met 6.012.850 euro in vergelijking met vorig jaar en waren 1.291.228 euro lager dan begroot. Dit komt grotendeels door het Droomfonds project van de Nederlandse Postcode Loterij.

De geschiedenis van onze inkomsten door de jaren heen

De totale uitgaven in 2023 bedroegen 35.842.232 euro, wat 2.292.980 euro lager was dan in 2022 en 2.970.768 euro lager dan begroot. Van de totale uitgaven werd 34.608.666 euro rechtstreeks besteed aan onze doelstellingen. Rente en inkomsten uit investeringen bedroegen 38.706 euro. Dit leidde tot een positief resultaat van 198.506 euro in de resultatenrekening in 2023, terwijl 2022 een negatief resultaat van 165.650 euro had. Het resultaat van 2023 werd beïnvloed door bewegingen in de reserves en bestemmingsfondsen, wat leidde tot een toevoeging van 428.199 euro aan de continuïteitsreserve.

Lees meer: