Hoe werkt het Klimaathelden-programma?
In het Klimaathelden-programma ondersteunen we boeren in Nicaragua, Colombia, Oeganda en Kenia in duurzame landbouw. Ze planten bomen tussen de koffie- of cacaoplanten op hun plantage. Dat zorgt ervoor dat de bodem gezonder wordt, de gewassen beter bestand zijn tegen droogte en de oogst toeneemt.
Tegelijkertijd leggen die bomen ook CO₂ uit de lucht vast. Via het platform Acorn kunnen bedrijven de vastgelegde CO₂ kopen in de vorm van carbon credits, met als gevolg dat kleinschalige boeren hun inkomen met 20-60% kunnen zien groeien. Na 4 jaar zijn er bijna 100.000 boeren getraind in klimaatslimme landbouw.
Bodemkoolstof biedt nieuwe kansen voor boeren
Tot nu toe is het opslaan van bodemkoolstof altijd uitgesloten geweest van de handel in carbon credits. Bodemkoolstof is de koolstof die via planten en organische stof in de bodem wordt vastgelegd en zo CO₂ uit de atmosfeer haalt. Als een bodem op duurzame wijze wordt bewerkt, houdt deze aantoonbaar meer koolstof vast.
Het zou natuurlijk mooi zijn als boeren hiervoor ook beloond kunnen worden. Een belangrijke doelstelling binnen het Klimaathelden-programma is dan ook om innovaties te ontwikkelen die deze bodemkoolstof meetbaar en verkoopbaar maken binnen de emissiehandel, zodat boeren extra inkomsten kunnen genereren uit CO₂-vastlegging.
Innovatieve technologie maakt het mogelijk
De methoden voor toepassing van bodemkoolstof waren tot nu toe te duur en risicovol. Inmiddels zijn er steeds meer wetenschappelijk onderbouwde initiatieven om bodemkoolstof in de praktijk te brengen en te meten. Zoals het nieuwe model van Cool Farm: het Soil Organic Carbon (SOC) Model. We hebben dit in de praktijk getest met koffie- en cacaoboeren in Kenia en Oeganda. Dankzij het model kunnen we nu nauwkeurig berekenen hoeveel koolstof boeren daadwerkelijk in hun bodem vasthouden.
Dat is goed nieuws, want vooral bij meerjarige gewassen zoals koffie en cacao is bodemkoolstof meten een uitdaging. Deze gewassen hebben wortels en bladval die organisch materiaal opbouwen, waardoor bestaande modellen – die doorgaans gemaakt zijn voor eenjarige gewassen – vaak geen goed beeld geven van de werkelijke CO₂-vastlegging in de bodem.
Dankzij een nieuw model berekenen hoeveel koolstof boeren in hun bodem vasthouden. Zo kunnen zij hun bodems verbeteren én extra inkomsten krijgen via de emissiehandel.
Het nieuwe Soil Organic Carbon–model model houdt rekening met:
- Het type gewas (bijv. cacao of koffie)
- Het landbouwbeheer (bijv. compost, bodembedekking, gebruik van plantenresten)
- Lokale weersomstandigheden (via satellietgegevens)
Dit heeft grote impact voor boeren. Met het model kunnen zij:
- Hun bodemgezondheid en productiviteit verbeteren
- Inzicht krijgen in de effecten van hun dagelijkse keuzes op het klimaat
- Toegang krijgen tot duurzaamheidsbeloningen en klimaatfinanciering
- Meedoen aan de emissiehandel (offsetting) of projecten binnen hun eigen keten (insetting)
Voordelig voor bedrijven
Het meetbaar en verkoopbaar maken van bodemkoolstof heeft ook voordelen voor bedrijven als koffiebranders en cacaohandelaren. Zij hebben nu betrouwbare data om hun indirecte uitstoot (Scope 3) te berekenen en te verminderen. Het SOC-model helpt hen transparant te rapporteren en investeringen in klimaatslimme landbouw te ondersteunen.
Onze aanpak
Binnen het Klimaathelden-programma begeleiden we boeren bij het verzamelen en verifiëren van gegevens, zorgen we voor training van lokale teams en passen we het nieuwe SOC-model aan lokale omstandigheden aan. Zo maken we het meten van bodemkoolstof praktisch en toepasbaar in het veld. Dankzij de Postcode Loterij kunnen we deze innovatieve technologie inzetten en boeren ondersteunen om klimaathelden te worden: van hun koffieplantage tot de wereldwijde markt.
We maken het meten van bodemkoolstof praktisch en toepasbaar in het veld. Dankzij de Postcode Loterij kunnen we deze innovatieve technologie inzetten en boeren ondersteunen om klimaathelden te worden.
De uitreiking van betalingscertificaten tijdens een feestelijke ceremonie in het Nandi-district van Kenia.