Goede begeleiding bij goud winnen is essentieel

Gerard Kemkers is een van de meest succesvolle schaatscoaches van Nederland. Inmiddels is hij gestopt, maar in zijn lange carrière heeft hij heel wat goud gedolven. “Als je een topprestatie wil neerzetten is begeleiding essentieel. Dat geldt voor topsporters, maar ook voor mijnwerkers.”

Gerard Kemkers (47)
Won goud als: schaatscoach. Hij begeleidde schaatsers als Sven Kramer, Ireen Wüst, en Jochem Uytdehaage naar Olympisch goud.


Waarom ga je voor goud? Omdat die gouden medaille een beloning is van maanden, vaak jarenlang hard werken.

Wat is het zwaarste bij het winnen van goud? Allereerst is dat natuurlijk de fysieke arbeid: de pijn en de aanslag op het lichaam. Meer verstopt ligt de mentale inspanning. Als coach kun je zoveel dingen onder controle proberen te krijgen zoals techniek of tactiek, maar uiteindelijk bepaalt het hoofd - en dus de mentale toestand van de sporter - of je goud pakt. Daar ben ik van overtuigd.

Wat is je fijnste herinnering aan het winnen van goud? De omgang tussen sporter en coach. Waar mijn collega’s altijd nog even wat tijd besteden aan fysieke zaken, zoek ik het meer in de interactie. Het gaat me niet alleen om de prestaties op het ijs, maar ook om de omgang met mensen over langere periode en de persoonsontwikkeling en groei van iemand. Je bouwt een band op met de sporter, waardoor elke prestatie een eigen verhaal heeft.

Wat is je mooiste goud? Mijn standaard antwoord daarop is dat ik die nog moet winnen. Ook al ben ik momenteel gestopt als schaatscoach. Elke sporter heeft zijn eigen strijd gehad. En in die zin kan een zilveren medaille soms ook goud zijn. Er zit zoveel meer verborgen in een topsportcarrière dan alleen maar die gouden medaille.

Het winnen van gouden plakken was belangrijk voor me omdat….

schaatsers vaak zo’n blind vertrouwen hebben in hun coach. Je bent zo’n belangrijke schakel in hun route naar goud. Dus als al het werk in die 4 tot 12 minuten dat het eruit moet komen op de baan, het er ook echt uitkomt? Ja, haal dan alle superlatieven maar uit de kast! Ik ben iemand die de blijdschap misschien maar even uit, maar van binnen juicht mijn lichaam altijd extreem. De ontlading is enorm.”

Goede begeleiding bij het winnen van goud…

is essentieel. In de sport zijn er mensen die op een gegeven moment denken ‘ik kan het zelf wel’. Maar dat is onmogelijk! Je hebt altijd iemand nodig die een soort helikopterview heeft en die je kennis en techniek bijbrengt. En dat geldt ook voor goudwinning in de mijnen. Als ik hoor dat dit nu nog vaak ten koste gaat van de gezondheid en de mensen die het werk daadwerkelijk uitvoeren, dan ligt daar nog een enorme taak voor de begeleiders. Eigenlijk zijn die mijnwerkers ook met een stukje topsport bezig. Zij werken onder de meest ingewikkelde omstandigheden: fysiek, maar volgens mij vergt het ook mentaal ontzettend veel van ze. Ze moeten afdalen in de mijnen, onder stress en spanningen kunnen werken in extreme omstandigheden en uiteindelijk een goed resultaat bewerkstelligen. Zo’n traject vraagt om goede begeleiding. En daar is, denk ik, in niet-gecertificeerde mijnen nog veel winst te behalen.”

Een topprestatie kun je alleen neerzetten als…

je ook voldoende rust pakt. De arbeids- /rustverhouding is een enorm onderzoeksvraagstuk in de topsport. In mijn vijfentwintigjarige carrière heeft een duidelijke verschuiving plaatsgevonden in de richting van rust. Mijnwerkers staan uiteindelijk, net als topsporters, fysiek en mentaal onder grote druk. Als je dat langer dan twee, drie jaar wil volhouden zul je gedoceerd om moeten gaan met de hoeveelheid inspanning die je in korte tijd levert. Als ik dan hoor dat mijnwerkers soms werkweken maken van meer dan tachtig uur, denk ik: dat houd je nooit vol. Om tot een topprestatie te komen, moet je voldoende rust pakken. “

Wat weet Gerard van goed goud?

  • Wist jij van de misstanden rondom goudwinning af? Nee, ik heb er nooit bij stil gestaan. Dit project heeft mij echt aan het denken gezet. Dat er fout goud is waarbij mijnwerkers worden uitgebuit en de natuur wordt aangetast, wist ik niet. En dat je nu dus kunt kiezen voor goed goud, uit gecertificeerde mijnen waar goud op een eerlijke manier gewonnen wordt, wist ik ook niet.
  • Wat vind je van de misstanden? Ik ben er echt van geschrokken. Het is niet meer van deze tijd! Iedereen verdient het recht om een gezond leven te leiden. Ik denk alleen dat weinig mensen zich beseffen dat mijnwerkers onder erbarmelijke omstandigheden het goud uit de grond moeten halen dat wij in de vorm van een medaille of sierraad om ons nek hangen.
  • Waarom doe je mee aan dit project? Nu ik van goed goud afweet, denk ik dat het mooi is dat wij in de sportwereld een politiek statement maken. Ik vind de boodschap om te kiezen voor goed goud, een duidelijke en kernachtige boodschap die ik graag ondersteun.

De gouden prestaties

  • Olympisch goud: 3 met Wüst, 2 met Uytdehaage, 2 met Kramer.
  • WK Allround: 6 met Kramer, 5 met Wüst, 1 met Uytdehaage, 1 met Verweij, 1 met Groenewold, 1 met van Deutekom.
  • EK Allround: 6 met Kramer, 3 met Wüst, 2 met Uytdehaage.
  • NK Allround: 5 met Kramer, 3 met Wüst, 2 met Uytdehaage, 2 met Olde Heuvel, 2 met Groenewold, 1 met Verweij.
  • NK Sprint: 1 met Wennemars.

lees ook het interview met Benjamin Afewu