De duurzame bananen van Foncho

Meer dan tien jaar geleden werden de Colombiaanse gebieden Ríofrío, Orihueca en Guacamayal samengevoegd tot één gemeente. Deze ‘Zona Bananera’ is tegenwoordig synoniem aan duurzame bananenproductie en herbergt vele kleinschalige boeren die al generaties lang in de bananensector werken. Eén van hen is Albeiro Alfonso Cantillo, maar iedereen noemt hem ‘Foncho’.

Midden tussen de groene velden liggen de Colombiaanse schonen Ana María en María Mercedes: twee boerderijen die duurzame bananen produceren. Foncho's boerderijen zijn hem zeer dierbaar, ze zijn niet voor niets vernoemd naar zijn moeder en tante. Sinds zijn tiende werkt Foncho op de bananenplantage, die destijds nog van zijn vader was. Economisch is hij volledig afhankelijk van de bananenoogst, dus hij werkt hard om zijn bedrijf succesvol te laten zijn.

Een standaard dag van Foncho begint om 5 uur ’s ochtends als hij zijn dochter Brenda (19) en zoon Sebastian (15) helpt om zich klaar te maken voor school. Daarna gaat hij naar zijn boerderij, waar hij elke dag 10 tot 11 uur aan het werk is. Foncho is lid van een Fair trade bananen coöperatie genaamd Coobafrío. De coöperatie is opgezet in de jaren ‘90 door zijn vader samen met enkele andere boeren. In eerste instantie had de coöperatie 19 leden; nu zijn dat er 43, waaronder 10 vrouwen. Samen vertegenwoordigen zij bovendien bijna 300 arbeiders. Foncho’s vader is het initiatief begonnen door samen met andere boeren hun bananen te gaan verkopen, zodat zij een betere prijs konden krijgen bij de inkopers.

Grote stappen vooruit

Toen de Coobrafrío boeren hun Fair trade certificering kregen, zorgden de duurzame methoden die zij voortaan toepasten ervoor dat de productie omhoog ging. Bovendien kregen zij voor elke doos bananen met het keurmerk een extra premie. Dat kleine beetje extra betekent heel veel voor boeren als Foncho die hun hele familie moeten onderhouden van de opbrengsten van hun bananen. Iván Lovo, kwaliteits- en productiecontroleur bij Unibán, legt uit dat bananenboeren vijftien jaar geleden nog niet de standaard aanhielden die tegenwoordig noodzakelijk is om de duurzaamheid van de producten te garanderen. Hier waren twee redenen voor: ten eerste een gebrek aan kennis en ten tweede, omdat de markt het niet van hen vroeg.

“…laarzen voor de arbeiders, handschoenen, om milieuvriendelijk te werken, ervoor zorgen dat verpakkingsmateriaal aan veiligheidseisen voldoet. Dat alles bestond nog niet vijftien jaar geleden,” zegt Lobo.

Voordelen steeds meer zichtbaar

Na de dood van zijn vader besloten Foncho en zijn broer verder te gaan met de productie van bananen. In het begin was het moeilijk, herinnert hij zich, maar nu plukt hij de vruchten van zijn harde werk. Foncho en zijn broer, die de boerderijen nu al meer dan 25 jaar bezitten, verkopen hun oogst aan Unibán, een van Colombia’s grootste bananenhandelaren en lid van het Sustainable Trade Platform, dat Solidaridad samen met partners heeft opgericht. De bananenteelt voorziet de familie al generaties lang van hun bestaan, maar nu worden ook de voordelen voor de hele gemeenschap zichtbaar. Dankzij de inzet voor een duurzame teelt werd de afgelopen vier jaar meer dan 80% van de bananen die hier groeien geëxporteerd naar internationale markten.

De vruchten van een duurzame aanpak

Boeren als Foncho hebben niet alleen het land geërfd van hun voorouders om een familiebedrijf voort te zetten; ze hebben ook hun kennis geërfd. Nu combineren zij deze wijsheden met de nieuwe kennis die zij opdoen op het gebied van duurzaamheid. Dit is van enorm belang in de Bananen Zone – en de Colombiaanse bananensector in het algemeen – om het pad te smeden richting vooruitgang, voorspoed en economische gezondheid voor de hele bananensector en alle mensen die hiervan afhankelijk zijn.