Probeer zelf je situatie iets te verbeteren

Hans van Breukelen was in de jaren ’80 en ’90 Nederlands beste keeper. Door zijn spraakmakende stop in de EK-finale tegen Rusland werd hij wereldberoemd als penaltykiller. “Maar omdat ik over de hele wereld heb gereisd, heb ik ook de andere kant van de medaille gezien.”

Hans van Breukelen (58) won goud als: keeper bij het Nederlands voetbalelftal op het EK in Duitsland, 1988.

Hoe lang heb je gewerkt voor je eerste goud?

Ik ben op mijn achttiende geselecteerd bij FC Utrecht. Toen we het EK wonnen was ik 31. In tussentijd heb ik er alles aan gedaan om de top te halen.

Hoe was het om die prijs eindelijk te hebben?

De echte prijs was de thuiskomst. Toen op de terugrit alle viaducten ramvol stonden. Toen besefte ik dat we een heel land gelukkig hadden gemaakt.

Wat was het zwaarst om dit goud te winnen?

Het jaar ervoor was ik uit het Nederlands Elftal gezet en een krant noemde mij een ‘geboren verliezer’. Door die kritiek voelde ik me opgejaagd. Ik wilde weg, weer in Engeland gaan voetballen. Mijn vrouw vroeg: ‘Ga je vluchten of vechten?’ Een vakantie in een Zwitserse berghut veranderde mijn mindset. Ik begreep dat ik niet de situatie, maar wel mezelf kon veranderen. Dan gaan mensen anders op je reageren.

Het winnen van goud was belangrijk voor me omdat….

“Het mijn carrière heeft vervolmaakt. ’88 was de beloning. Een godsgeschenk. Maar omdat ik over de hele wereld heb gereisd, heb ik ook de andere kant gezien. Het is belangrijk dat we daar ook aandacht aan besteden. In de hoop dat mensen bereid zijn er iets aan te doen. Ik heb lijmsnuivertjes in de favela’s gezien en de sloppen in Calcutta.

De verschillen in arm en rijk zijn zo schrijnend dat ik er soms tranen van in mijn ogen kreeg. Dan geef je soms iets, maar het is een druppel op een gloeiende plaat. In Calcutta heb ik iemand leren kennen die zich actief inzette voor de mensen daar. Dat zijn de helden van deze wereld! De politiek kan het niet veranderen. Die gaat alleen om macht in dat soort landen, en macht gaat altijd ten koste van anderen.

De wereld van de mijnwerkers en voetballers…

Staan natuurlijk ver bij elkaar vandaan. Veel mijnwerkers zullen allang blij zijn dat ze een baan hebben en een beetje geld om in hun eerste levensbehoeften te kunnen voorzien. Toch hoop ik dat de kinderen van mijnwerkers naar school kunnen gaan, zodat ze op een andere manier gaan denken, zich  anders gaan voelen en zich uiteindelijk anders gaan gedragen. Dat ze proberen het voor zichzelf beter te krijgen. Maar het is een lange weg. Wij zien democratie als dé manier om het goed te hebben, die geeft mogelijkheden om zelf dingen te veranderen. Maar een groot deel van de wereld denkt daar anders over, zoekt een leider die zaken verandert.

Als ik iets tegen de onbekende winnaars van goud, de mijnwerkers, zou mogen zeggen dan zou ik zeggen…

Probeer samen met je maten ervoor te zorgen dat je zo veilig mogelijk kunt werken. Help elkaar. En geef met het geld dat je verdient, alsjeblieft je kinderen een toekomst. Maar doe dat alleen als je dat echt wilt, als je zelf die keuze maakt. Grote zaken kun je niet veranderen, maar je kunt wel je eigen  situatie iets verbeteren door plezier te hebben en te delen met elkaar. Dit is makkelijk gezegd, hoor. Pas als je er bent geweest, kun je je voorstellen hoe slecht sommige mensen het hebben. Pas als het echt pijn doet, als je armoede ziet, voelt, hoort en ruikt heb je in de gaten wat dat precies is.

WAT WEET HANS VAN GOED GOUD?

  • Wist jij van de misstanden rondom goudwinning? Nee. Ik heb bij mijnwerkers altijd alleen maar aan kolenmijnen gedacht. Nu weet ik dat er goud- en diamantmijnen zijn. Heel naïef dacht ik dat ze daar beter verdienden. Ik weet nu beter.
  • Wat vind je ervan dat medailles nog steeds niet gemaakt worden van Goed Goud? Ze zouden van Goed Goud moeten zijn, zodat de mensen die het gedolven hebben daarvoor de beloning krijgen die ze verdienen.
  • Zou je een medaille hebben geweigerd als je van de misstanden had geweten? Nee. Zo eerlijk moet ik zijn. We waren zo euforisch, ik wist niet eens wat er in dat doosje zat toen ik ‘m kreeg! En als je weigert: help je daar daadwerkelijk die mensen mee? Wat ik wel belangrijk vind is dat we van fout goud nu Goed Goud gaan maken. Ik hoop dat dit gebeurt.
  • Waarom doe je mee aan dit project? Om aandacht aan de schrijnende situatie te geven in de hoop dat het leven voor de mijnwerkers iets verbetert. De wereld is zo divers en heeft krankzinnige uitersten. Als dit een paar druppels op de gloeiende plaat is: prima!

Gouden prestaties

  • Europees kampioen met het Nederlands Elftal 1988
  • Europa Cup 1 met PSV 1988
  • Nederlands landskampioen met PSV 1986, 1987, 1988, 1989, 1991, 1992
  • KNVB beker 1988, 1989, 1990
  • Nederlands keeper van het jaar 1987, 1988, 1991, 1992